Cilt 1, Sayı 2, Sayfalar 115 - 148

DİKKAT EKSİKLİĞİ-HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU YARATICILIĞI TETİKLER Mİ ? PSİKOLOJİK İKLİMİN ARACI ROLÜ

Serdar YENER [1]

32 35

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) olgusu giderek daha fazla bir şekilde toplumsal hayatın bir parçası haline gelmektedir.  Günümüzde doğan çocuklarda % 5 lik orana kadar artan DEHB vakaları artan teşhis ve tedavi maliyetleriyle DEHB’nu  finansal etkilerinin yanında sosyal etkileriyle de dikkate alınması gereken bir konu haline gelmiştir. Artan DEHB vakaları işletmelerde insan kaynakları açısından sürecin  dikkatli yönetilmesini gerektirmektedir. DEHB’nun yaratıcılığa yol açtığına dair inanışların sorgulanması işletmeler için faydalı alternatifler sunabilir. Yaratıcılık sürdürülebilir rekabet avantajı elde etmede işletmelerin en etkin aracı olabilir. Artan DEHB vakaları liderlerin DEHB rahatsızlığı olan bireylerden faydalanacak etkin örgütsel iklimi oluşturmasını gerekli kılmaktadır. Vaka analizleri bu süreçte psikolojik rahatlık iklimini bir alternatif olarak sunmaktadır. Araştırmada psikolojik rahatlık algısının DEHB ve yaratıcılık arasındaki ilişkide aracılık rolü sorgulanmıştır. Araştırmanın örneklemini Sinop ilinde faaliyet gösteren bir işletmenin 137 çalışanı oluşturmaktadır. SPSS ve Process Makro kullanılarak analiz edilen verilere göre Psikolojik Rahatlık algısının kısmi aracılık etkisi gözlenmiştir.
Dikkat eksikliği – hiperaktivite bozukluğu,Psikolojik rahatlık,Yaratıcılık
  • Albert R. S, ve Runco MA. (1989). Independence and cognitive ability in gifted and exceptionally gifted boys. J. Youth Adolesc. 18,221-30
  • A Stroll Helps Creative Thinking (2014). Watertown Daily Times, Erişim Tar. 2 Mayıs 2017.
  • Amabile, T. M., Goldfarb, P., ve Brackfield, S. (1990). Social influences on creativity: Evaluation, coaction, and surveillance. Creativity Research Journal, 3, 6-21.
  • Anderson, H. (1959). Creativity in Perspective. In Creativity and Its Cultivation (pp. 236–242). New York: Harper Brothers.
  • Barry, D. M., ve Kanematsu, H. (2006). International program to promote creative thinking in chemistry and science. The Chemist, 83(2), 10–14.
  • Barkley, R. A., Fischer, M., ve Edelbrock, C. S., (1990). The adolescent outcome of hyperactive children diagnosed by research criteria: I. An 8 year old prospective follow up study. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 29,546-557.
  • Beghetto, R. A., ve Kaufman, J. C. (2007). Toward a broader conception of creativity: A case for mini-c creativity. Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts, 1:73-79.
  • Chavez-Eakle, R. A., Lara, M. C., ve Cruz, C. (2006). Personality: a possible bridge between creativity and psychopathology. Creativity Research Journal, 18(1), 27-38.
  • Churchland, P. S. (2002) Brain-Wise: Studies in Neurophilosophy. MIT Press, Cambridge, MA.
  • Csikszentmihalyi I. (1988) . Flow in historical context: The case of the Jesuits. In Csikszentmihalyi M., Csikszentmihalyi I. (Eds.), Optimal experience: Psychological studies of flow in consciousness. (pp. 232–247). Cambridge, UK: Cambridge University Press. Google Scholar.
  • Damasio, A. (1994). Descartes' error: emotions, reason, and the human brain. New York: Avon Books.
  • Dietrich, A. (2004). The Cognitive Neuroscience of Creativity, Psychonomic Bulletin & Review, 2004.
  • Dietrich, A. ve Allen, J.D. (1998). Functional Dissocation of the Prefrontal Cortex and the Hippocampus in Timing Behavior. Behav. Neurosci., 1998, 112(5), 1043-7.
  • Ebert, E. (1994). The Cognitive spiral: creative thinking and cognitive processing. Journal of Creative Behavior, 28(4): 275-290.
  • Edmondson, A.C.(1999). Psychological Safety and Learning Behavior in Work Teams. Administrative Science Quarterly,44(2), 350-384.
  • Edmondson, A. C. (2004). Psychological safety, trust, and learning in organizations: a group-level lens. In Trust and Distrust in Organizations: Dilemmas and Approaches, Kramer RM, Cook KS (eds). Russell Sage Foundation: New York; 239-272.
  • Faraone, S. V., Biederman, J. ve Mick, E. (2006) The age-dependent decline of attention deficit hyperactivity disorder: a meta-analysis of follow-up studies. Psychological Medicine, 36, 159-165.
  • Feist, G. J. (1999). The influence of personality on artistic and scientific creativity. In R. J. Sternberg (Ed.), Handbook of creativity. Cambridge, UK: Cambridge University Press.
  • Fuster, V. (2002). Assessing and Modifying the Vulnerable Atherosclerotic Plaque. Futura Publishing Company, Armonk.
  • Guilford, J.P. (1950). Creativity. American Psychologist, 5, 444-454.
  • Guilford, J.P. (1967). The Nature of Human Intelligence. New York: McGraw-Hill.
  • Gupte-Singh K, (2017). Economic Burden of Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder among Pediatric Patients in the United States. Value in Health 20: 602-609, No. 4, 4 Apr 2017. Available from: URL: http://doi.org/10.1016/j.jval.2017.01.007
  • Hauser, J., Makulska-Gertruda, E., Reissmann, A. (2014) ADHD Atten Def Hyp Disord (2014) 6: 61. https://doi.org/10.1007/s12402-013-0125-7.
  • Kanematsu, H. ve Barry, D. (2016). STEM and ICT Education in Intelligent Environments, Intelligent Systems Reference Library 91, DOI 10.1007/978-3-319-19234-5-2, 198.
  • Kasof, J. (1995). Explaining creativity: The attributional perspective. Creativity Research Journal, 8: 311-365.
  • Kozbelt, A., Beghetto, R.A., ve Runco, M.A. (2010). Theories of creativity. In: J. C. Kaufman, & R. J. Sternberg (Eds.) The Cambridge Handbook of Creativity (pp. 20–47). New York: The Cambridge University Press.
  • Landon, H.C. (1992). Mozart, wolfgang, amadeus. In Lexicon Universal Encyclopedia (pp. 628–629). Lexicon Publications, Inc.
  • LeDoux, J. E. (1996) The Emotional Brain, Simon and Schuster, New York.
  • NCPG, (2013) Diagnosis and Management of ADHD in Children, Young People and Adults. National Clinical Practice Guideline, 72. National Institute for Health and Clinical Excellence, 2013.
  • Mannuzza, S., Klein, R. G., ve Bessler, A., (1998) Adult psychiatric status of hyperactive boys grown up. American Journal of Psychiatry, 155: 493–498.
  • Markowitsch, H. J. (1995). Which brain regions are critically involved in the retrieval of old episodic memory? Brain Res Rev. 21:117–127.
  • Martindale C (1989). Personality, situation, and creativity. In J. A. Glover, R. R. Ronning & C. R. Reynolds (Eds.), Handbook of creativity: Perspectives on individual differences (pp. 211-232). Plenum Press, New York.
  • Martindale, C., Anderson, K., Moore, K., ve West, A. N. (1996) Creativity, oversensitivity and rate of habituation. Personality and Individual Differences, 20, 423–427.
  • Miller, E. K., ve Cohen, J. D. (2001). An integrative theory of prefrontal cortex function. Annual Review of Neuroscience, 24, 167-202.
  • NICE (2006). Parent-Training/Education Programmes in the Management of Children with Conduct Disorders. Technology Appraisal 102. London: NICE. Available at: www.nice.org.uk/TA102 [replaced by ‘Antisocial Behaviour and Conduct Disorders in Children and Young People’, NICE clinical guideline, 158.
  • Olfson M, Gameroff MJ, Marcus SC, ve Jensen PS. (2003) National trends in the treatment of attention deficit hyperactivity Disorder. Am J Psychiatry 160(6):1071–1077.
  • Öner, P., Öner, Ö., Aysev, A., Küçük, Ö. ve İbiş, E. (2008). Obsesif Kompulsif Bozukluk ve Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu olan Çocukların Serebral Kan Akımlarının Karşılaştırılması. Türk Psikiyatri Dergisi, 2008, 19(1): 13-18.
  • Perkins, D. N. (1981). The Mind’s Best Work. Cambridge, MA: Harvard University Press.
  • Pfenninger, K., Shubik, V., ve Pfenninger, A. (Eds.) (2001). The Origins of Creativity. New York: Oxford Press.
  • Philbrick, D., Tymms, P. ve Woodcock, S. (2004). A Multi-Agency Approach to Difficulties Associated with Attention, Hyperactivity and Impulsiveness: Framework and Guidance 2004. Durham: Durham County Council, NHS, CEM Centre.
  • Post, R. M. (1994). Creativity and psychopathology. A study of 291 world-famous men. Brit J Psychiat 165, 22-34.
  • Rothenberg A (2001). Bipolar illness, creativity and treatment. Psychiat Quart 72, 131-47.
  • Runco, M.A. (2007). Creativity. Theories and themes: Research, development, and practice San Diego, CA: Academic Press.
  • Runco, M. A. (2008). Creativity and Education. New Horizons in Education, 56:107-115.
  • Sayal K, Taylor E, Beecham J, Byrne P. (2002). Pathways to care in children at risk of attentiondeficit hyperactivity disorder. Br J Psychiatry 181:43-8
  • Smythe, I. (2005). Identificarea copilului dislexic în clasa, Identification of the dislexic child in the classroom. Psihopedadodia Copilului, 4 :59-67
  • Stein, M. I. (1953). Creativity and culture. The Journal of Psychology, 36: 311-322.
  • Taylor, E. ve Sonuga-Barke, E. (2008) Disorders of attention and activity. In Rutter’s Child and Adolescent Psychiatry (5th edn) (eds M. Rutter, E. Taylor, J. S. Stevenson, et al.). London: Blackwell.
  • Taylor, E., Doepfner, M., ve Sergeant, J., (2004). European clinical guidelines for hyperkinetic disorder: first upgrade. European Child and Adolescent Psychiatry, 3,(1): 1–30.
  • Torrance, E. P. (1990). Torrance Tests of Creative Thinking. Bensenville: Illinois. Scholastic Testing Service.
  • Quintana, J. ve Fuster, J. M. (1999). From perception to action: Temporal integrative functions of prefrontal and parietal neurons. Cerebral Cortex 9: 213–221.
  • Visser, S. N., Danielson, M.L., Bitsko, R. H. , Holbrook, J. R. , Kogan, M. D., ve Ghandour, R. M. , (2014). Trends in the parent-report of health care provider- diagnosed and medicated attention-deficit/hyperactivity disorder: United States, 2003-2011. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry, 53: 34–46.
  • Wallas, G. (1926). The Art of Thought. New York: Harcourt Brace.
  • Yener, S. ve Saka, C. (2017). Örgütsel Öğrenme Bağlamında Psikolojik Rahatlık. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 45-66.
  • Yener, S.(2015). Psikolojik Rahatlık Algısı Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması, ODÜ Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1: 280-305.
  • Young, S., Toone, B. ve Tyson, C. (2003). Comorbidity and psychosocial profile of adults with attention deficit hyperactivity disorder. Personality and Individual Differences, 35: 743–755.
  • Young, S., Heptinstall, E., ve Sonuga-Barke, E. J. S., (2005) The adolescent outcome of hyperactive girls: self-report of psychosocial status. The Journal of Child Psychology and Psychiatry, 46: 255–262.
Konular Sosyal Bilimler (Genel)
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-1413-7422
Yazar: Serdar YENER
E-posta: serdaryener@sinop.edu.tr
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { sinopusd347554, journal = {Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {}, address = {Sinop Üniversitesi}, year = {}, volume = {1}, pages = {115 - 148}, doi = {}, title = {DİKKAT EKSİKLİĞİ-HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU YARATICILIĞI TETİKLER Mİ ? PSİKOLOJİK İKLİMİN ARACI ROLÜ}, language = {tr}, key = {cite}, author = {YENER, Serdar} }
APA YENER, S . (). DİKKAT EKSİKLİĞİ-HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU YARATICILIĞI TETİKLER Mİ ? PSİKOLOJİK İKLİMİN ARACI ROLÜ. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1 (2), 115-148. Retrieved from http://www.dergipark.gov.tr/sinopusd/issue/32782/347554
MLA YENER, S . "DİKKAT EKSİKLİĞİ-HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU YARATICILIĞI TETİKLER Mİ ? PSİKOLOJİK İKLİMİN ARACI ROLÜ". Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 1 (): 115-148 <http://www.dergipark.gov.tr/sinopusd/issue/32782/347554>
Chicago YENER, S . "DİKKAT EKSİKLİĞİ-HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU YARATICILIĞI TETİKLER Mİ ? PSİKOLOJİK İKLİMİN ARACI ROLÜ". Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 1 (): 115-148
RIS TY - JOUR T1 - DİKKAT EKSİKLİĞİ-HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU YARATICILIĞI TETİKLER Mİ ? PSİKOLOJİK İKLİMİN ARACI ROLÜ AU - Serdar YENER Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 115 EP - 148 VL - 1 IS - 2 SN - - M3 - UR - Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi DİKKAT EKSİKLİĞİ-HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU YARATICILIĞI TETİKLER Mİ ? PSİKOLOJİK İKLİMİN ARACI ROLÜ %A Serdar YENER %T DİKKAT EKSİKLİĞİ-HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU YARATICILIĞI TETİKLER Mİ ? PSİKOLOJİK İKLİMİN ARACI ROLÜ %D 2018 %J Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi %P - %V 1 %N 2 %R %U